چشمه 8 هزار ساله تهران کجاست؟

ولايت دارابگرد (درابجرد)، شرقيترين ولايت از پنج ولايت فارس بود و تقريباً همان ولايت شبانكاره بود كه در دوره مغولان از فارس جدا شد و حكومتي جداگانه داشت.در افسانههاي ايراني، بناي شهر دارابگرد را به داراب نسبت دادهاند. قدمت اين شهر به بيش از هزار سال ميرسد، اما توسعه و ترقي آن تقريباً از زماني كه كريمخان زند شيراز را پايتخت ايران كرد، شروع شد. بندر چهابهار در گذشتههاي دور در تجارت خارجي ايران اهميت وافري داشت، ولي در قرن گذشته در اثر كم توجهي از رونق آن كاسته شد. آباده به علت نامساعد بودن عوامل جغرافيايي از نظر شهري چندان پيشرفتي نكرده، اما به دليل استقرار در مسير كوچ (ييلاق – قشلاق) ايل قشقايي، حائز اهميت است.

اين شهر در سال 1131 هـ.ق به تصرف محمود افغان درآمد، ولي به علت شورشي كه در قندهار روي داد آنجا را رها كرده عازم قندهار شد ولي بار ديگر در سال 1134 هـ. دردوران صفويه شيراز مركز ايالت فارس بود و امامعلي خان، حكمران فارس بناهاي بسياري در اين شهر پيريخت.در سال 1079 هـ ق، شيراز بر اثر جاري شدن سيل سهمگين ويران شد و بسياري از آثار تاريخي آن از ميان رفت. بندر تيس در آن ايام اهميت و اعتبار فراوان داشت و يكي از مراكز مهم تجاري كرانههاي درياي عمان بود.

بعدها تأسيس پادگان نظامي بر اهميت آن افزود. باني اين قلعه، خورشه، عامل خلفاي بني اميه در جهرم بود كه بعدها به همت خواجه نظامالملك – وزير مشهور سلجوقيان – تعمير و مرمت شد.در امتداد راه جنوبي جهرم در 42 كيلومتري جنوب غربي جويم،دو محل در مجاورت هم به نامهاي حريم و كاريان وجود دارند. مركز داراب در دوره خلفاي اسلامي شهر دارابگرد يا دارابجرد ثبت شده است.در آغاز قرن ششم هجري، قسمت عمده شهر دارابگرد ويران شد و تنها قلعهاي محكم كه در وسط شهر بود، باقي ماند. آنگاه مى گويد: و اما گفتار امام فخر كه گفته است: (فلاسفه بعد از آنكه قائل به جبر در افعال شده اند ديگر خوض و دقتشان در اين بحث از جمله فضوليها و گمراهى صرف است، زيرا پرسش از اينكه چرا فلان شرّ ايجاد شد نظير پرسش از اين است كه چرا آتش سوزندگى از خود بروز مى دهد، آرى سوزندگى از ذات آتش برمى خيزد نه از اختيارش ) ناشى از تعصب اوست.

از اواخر قرن هشتم، لار مركز ضرب سكه بود و سكه آن به لاربن در سواحل خليج فارس و هند رواج داشت.در سال 799 هـ.ق. اما در اواخر قرن چهارم هجري، آن را كازرون ناميدند، نام اين شهر از لغات گازر و گازرون گرفته شده است، زيرا شغل مردم آن اين بود كه پس از شستن كتان، پارچهاي به نام توز ميبافتند. در همين زمان سردار «ايدوخان» رئيس «طايفه ريگي» بر آنجا تسلط پيدا كرد و قلعههاي ديگري به نام حيدرآباد و ناصري بنا كرد. آثار به دست آمده در سراوان نشان ميدهد كه اين شهرستان سابقه تاريخي و تمدن بسيار كهني دارد.

سراوان شرقيترين شهر استان سيستان و بلوچستان است كه با مركز استان 352 كيلومتر فاصله دارد بسياري از روستاهاي اطراف سراوان خاك رس مرغوبي دارد كه با بهرهبرداري از آن، كوزهگري و سفالسازي به ويژه در ناحيه گليپورگان رونق يافته است. قبل از سال 1305 شمسي نام اين محل «شستون» بود كه به تدريج بر وسعت آن افزوده شد و به سراوان معروف گرديد. در سال 1314 شمسي بر طبق تصويب هيأت وزيران، آن آبادي را زابل ناميدند و در سال 1316 شمسي به مركز سيستان تبديل شد. پس از كشته شدن نادرشاه، انگليسيها موقع را مغتنم شمرده و به منطقه خاش وارد شدند و بناهايي در آنجا ايجاد كردند.

در زمان ناصرالدين شاه قاجار، والي بلوچستان به دليل آب و هواي خوب اين منطقه قلعههايي در آن ايجاد كرد. ممكن است در يك گستره آرام قرار گيرد تا موجب آرامش در يك منظره صلح آميز شود و يا در مسيری پر شتاب و پر پيچ و خم ، شكوه و شادمانی ايجاد كند . حمدالله مستوفي از آن به نام شهركي پر درخت كه آب و هواي معتدل و ميوه فراوان دارد، ياد كرده است. در «اوستا» از اين شهر به نام «پيله» يا «پهره» نام برده شده است. به مرور شيراز مقر حكمرانان عرب و مأموران خلفاي اموي و عباسي شد.

در زمان خلفاي اسلامي، اعراب چندين بار به شهر استخر حمله كردند كه بر اثر مقاومت ساكنان آن، شهر سخت آسيب ديد. به همين جهت آن را همواره با پسوند شهر ذكر كردهاند.ايرانشهر در زمان حمله اسكندر، منطقهاي آباد و سرسبز بود و مورخين ايراني نوشتهاند كه اگر آب و علف و خرماي پهرگ به داد قشون اسكندر نرسيده بود، حتي كسي زنده باقي نميماند. در اواخر دوره صفويان نيز افغانها اين شهر را مورد حمله قرار دادند و خرابيهاي بيشمار به آن وارد آوردند. از آنجایی که در گذشته بیشتر افراد در منطقه ماکو به نواختن موسیقی آشنایی داشتند، ساختن ساز هم از گذشته جزو صنایع دستی ماکو به شمار میرفته است.

كازرون در ابتدا از سه قريه نورد، راهيان و دريس تشكيل ميشد و روي هم به بلدالعتيق معروف بود. اين شهر درعهد شاهنشاهي ساساني و در سدههاي نخستين اسلام، مركز كوره اردشير و يكي از پنج ناحيه معروف پارس بود. همچنین استفاده از آب قلیایی برای بیماران دیابتی مفید میباشد و در تحقیقات بر روی موشهای آزمایشگاهی مشخص شد که باعث طول عمر بیشتر ( احتمالا بخاطر خواص آنتی اکسیدانی ) می شود .

بدين ترتيب، خاش رو به توسعه و آباداني گذاشت و از شكل يك روستا خارج شد و آرام آرام سيماي شهري به خود گرفت. مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان کردستان گفت: ۶۳۹ اثر به دبیرخانه بخش هنرهای تجسمی هفتمین دوره جشنواره سراسری «وقف؛ چشمه همیشه جاری» استان ارسال شده است. استادیار دانشگاه صنعتی اراک گفت: تغییرات ایجاد شده در چشمههای آبگرم محلات میتواند حاصل زلزله اخیر کرمانشاه باشد. از طرفی در تمام مسیر چشمههای آبی وجود دارد که بزرگترین آن ها چشمه کانی چاوره ش است که در ارتفاع ۲۷۰۰ متری از سطح آب های آزاد قرار دارد. هفت حوض، جنگل و آبشار کارا، آبشار بند عبدالله، آبشار جوزک، پلنگ جوزک، پلنگ چال، اسپیو (آب سپید)، هفت چشمه (هفت طیغانی)، و کفو (آب کف دار) معروف ترین جلوه های طبیعت زیبا و مترنم دره درکه هستند که بر جاذبه های گردشگری و کوه پیمایی آن افزوده اند.

این فضا یکی از مهربانی های معاصر انسان به طبیعت و حیات وحش اطراف خود است. وجود جنگل، رودخانه، آب معدنی، هوای مطبوع و جاده هایی که از میان جنگل عبور می کنند باعث شده گردشگران زیادی برای دیدن این طبیعت زیبا به این منطقه بیایند. پیشینه چشمهعلی به ۸۰۰۰ سال پیش بر میگردد، زمانی که نخستین گردهمایی در کنار چشمهای دایمی بر بالای تپهای گرد آمدند. روستا در کنار رودخانهای دائمی قرار گرفته است. معرب اين دو كلمه فهره به معناي شهر بزرگ است كه نشان ميدهد اين مكان در قديم مركزيت داشته و يكي از بزرگترين شهرهاي بلوچستان و ايران بوده است.

ايرانشهر يكي از شهرهاي قديمي ايران است كه قبلاً فهوه يا فهوج ناميده ميشد. از آثار قديمي اين شهرستان ميتوان به تل حاجي نوروز، تل خنجشت، تپه حسنآباد، تل چشمه وزوزن (مربوط به هزاره اول پيش از تاريخ) و كتيبهپهولي (مربوط به دروه ساسانيان) اشاره كرد. شهر فسا كه در گذشته به آن پسه يا پسا ميگفتند، از شهرهاي قديمي خطه پارس است. شيراز طي چند دهه اخير توسعه و گسترش جالب توجهي يافته و به يكي از شهرهاي مهم و زيباي ايران تبديل شده است. چهارسال بعد، متخصصان بلژيكي كه در استخدام دولت ايران بودند، جهت داير كردن گمرگ خانه به دزد آب آمدند.

كاريان محل آتشكده معروف كاريان است كه مخصوص موبدان بود و يكي از سه آتشكده بزرگ ايران دروه ساساني به شمار ميرفت. ظاهراً به دستور او بود كه اين شهر آباده ناميده شد. در اوايل سال 1899، به سلطه او در بندر لنگه خاتمه داده شد. وجود چشمه سرداب در روستا سبب شده است که شغل اهالی به پرورش ماهی، دامداری و کشاورزی که با استفاده از آب چشمه بوده است، اختصاص یابد. دهکده ی گل محلات، وسعتی حدود 110 هکتار دارد که بزرگ ترین دهکده ی پرورش گل در کشور به شمار می رود و از اماکنی است که در سفر به محلات نباید از دست داد.

میهمانان شهرستان اسکو به جز بازدید از روستای منحصر به فرد صخرهای کندوان و بهرهگیری از آب معدنی شفابخش منطقه میتوانند با حضور در دامنههای سهند و سواحل دریاچه ارومیه، از آب و هوای مطبوع و میوهها و خشکبار و لبنیات و عسل مشهور منطقه به عنوان سوغاتیهای خوراکی و از روسریهای زیبای ابریشم بافی مشهور به کلاقهای بهرهمند شوند. برخی از این حوضچهها دارای خواص ضد عفونی کنندگی هستند و شما با آب تنی در آن میتوانید سیستم ایمنی بدن خود را تقویت کنید. برخی معتقدند که نام این چشمه به خواص آن اشاره میکند.

جغرافي نويسان اسلامي نام آن را به صورت اصطهبان و گاهي هم اصطهبانات ثبت كردهاند، ولي با گذشت زمان، فارسي زبانان آن را اصطهبان ناميدهاند. اشياء و ظروف تاريخي و مسكوكاتي كه هم اكنون در موزه متروپوليتن نيويورك موجود است، از مجد و عظمت شيراز در عهد سلوكيها، اشكانيان و ساسانيان گواهي ميدهد. عمروليث دومين پادشاه صفاريان، بناهاي متعددي از جمله يك مسجد جامع در شيراز احداث كرد و به رونق بيش از پيش اين شهر افزود.

اولين نشانههاي شهرنشيني با احداث خط آهن از كويته پاكستان به زاهدان پديدار شد و با توسعههاي بعدي، زاهدان امروزي به مركز استان تبديل شد. با كم شدن آب رودخانه بر وسعت خشكيهاي اطراف آن افزوده شد و با اتصال اين منطقه به روستاي حسين آباد، آبادي بزرگي تشكيل گرديد. می نامند. بالای تپه پوشیده از الواح و سنگ نبشته های قبور است و درمیان آن نه تنها کتیبه های تازخ، بلکه سنگ نبشته ها و قطعه سنگ های مفقود و منقش فراوانی نیز به چشم می خورد که اغلب به سده های ۷ و ۸ هجری قمری است در وسط این گورستان، مصلی یا نمازگاه بزرگی به طول و عرض متجاوز از یکصد متر تعبیه شده است که سطح آن حدود یک متر از کف گورستان بلندتر است، محراب آن سنگ و آجر بنا گردیده است سنگها مربوط به قبور دوران های پیشین است فقط طاق سنگی منقوش وسط محراب سنگ قبر مرمرین به طول عمودی به دیوار نصب شده که در روی آن چند بیت فارسی و دو آیه قرآن مجید و چند عبارت عربی به خط ثلث دل انگیز بطور برجسته کنده شده و چند ترنج و اسلیمی خوش طرح بر زیبایی آن افزوده است ظاهراً حجاری سنگ در سدههای ۸ و ۹ هجری قمری صورت گرفته است.

دیدگاهتان را بنویسید